تئوری تصمیم گیری نویسندگان: حسن رسائی؛ محمد صابر فلاح نژاد؛
کتاب حاضر مشتمل بر 5 فصل است. فصل اول به ارائه مقدمه و یک دستهبندی کلی از شرایط مختلف تصمیمگیری بر اساس اطلاعات موجود میپردازد. آنگاه استراتژیهای تصمیمگیری تحت شرایط ابهام کامل ارائه میشود. ادامه فصل مقدمهای از تئوری مطلوبیت را بیان میکند. در فصل دوم کتاب، تصمیمگیری تحت شرایط ریسک بررسی میشود؛ یعنی موقعیتهایی بررسی میشود که در آن برخلاف تصمیم گیری تحت شرایط ابهام کامل، اطلاعاتی از گذشته در دسترس است. همچنین مفاهیم تصمیمات دنبالهای، درخت تصمیم و کاربرد تئوری بیز در درخت تصمیم معرفی خواهد شد. در انتهای این فصل به موضوع تصمیمگیری در حالتی پرداخته میشود که در آن عدم قطعیت در قالب یک متغیر پیوسته ارائه میشود. مفاهیم ارزش مورد انتظار اطلاعات کامل (EVPI)، ارزش فرصت ازدسترفته مورد انتظار (EOL)، ارزش مورد انتظار اطلاعات نمونه (EVSI) در فصل دوم ارائهشده است. سعی بر آن بوده که مفاهیم درخت تصمیم با ارائه مثالهای مختلف کاربردی از مباحثی چون بازاریابی و معرفی محصول جدید در بازار، کنترل کیفیت آماری و نمونهگیری برای پذیرش به بهترین شکل ممکن تشریح گردد.
فصل سوم به موضوع تصمیمگیری در شرایط تعارض میپردازد؛ بهعبارتدیگر این شرایط مربوط به زمانی است که تصمیمگیرنده در یک موقعیت رقابتی قرار میگیرد. براین اساس ابتدا مقدمهای در مورد تئوری بازیها و مفاهیم بنیادی آن ارائهشده است. در ادامه حالتهای مختلف بازیهای مجموع صفر و روشهای حل آنکه مشتمل بر روش ترسیمی و روش برنامهریزی خطی میباشد ارائهشده است. ادامه فصل به معرفی تعادل نش و بازیهای ایستا با اطلاعات کامل می پردازد. مفهوم بازیهای پویا و حالت خاصی از این بازیها تحت عنوان بازی استاکلبرگ در انتهای فصل 3 ارائه می شود. از ویژگی جالب این فصل، ارائه مثالهای عملی از محیطهای اقتصادی، صنعتی و برنامهریزی تولید برای تشریح مفاهیم نقطه تعادل، تعادل نش، تعادل استاکلبرگ و استراتژیهای تصمیمگیری در محیط رقابتی است.
فصل چهارم به موضوع تصمیمگیری با اهداف چندگانه خواهد پرداخت. ازآنجاکه مباحث مربوط به تصمیمگیری با اهداف چندگانه بسیار گسترده است بنابراین ما در این فصل فقط به موضوع برنامهریزی آرمانی خطی و روشهای حل آن میپردازیم. ابتدا مفاهیم اساسی برنامهریزی آرمانی بیانشده و آنگاه مدل کلی مسائل برنامهریزی آرمانی ارائهشده است. در ادامه روش حل ترسیمی و روش سیمپلکس برنامهریزی آرمانی معرفیشده است. روش حداکثر کردن حداقل پیشرفت به سمت کلیه اهداف و مدلسازی و ارتباط آن با برنامهریزی آرمانی ارائه شده و در انتهای فصل، شیوههای مختلف تشکیل تابع هدف در مسائل برنامهریزی آرمانی معرفی میشود. فصل 5 به تصمیمگیری در شرایطی میپردازد که باید از میان چندین گزینه موجود یک گزینه را انتخاب کنیم و یا گزینههای مختلف را باید براساس یک سری از شاخصها رتبهبندی کنیم. در ادبیات مربوط به تحقیق در عملیات و تئوری تصمیمگیری معمولاً از این مبحث بهعنوان تصمیمگیری با معیارهای چندگانه یاد میشود. روشهای بسیار زیادی برای تصمیمگیری با معیارهای چندگانه ارائهشده است که ذکر همه آنها خود نیاز به یک کتاب جداگانه دارد و از حوصله این کتاب خارج است بنابراین فقط دو روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و تکنیک رجحان ترتیبی یا تشابه به جواب ایدئال (TOPSIS) که عمومیت بیشتری دارند ارائهشده است. در انتهای هر فصل چندین مسئله ارائهشده است تا خواننده بتواند یادگیری و دانش خود را از مطالب ارزیابی کند. مطالب کتاب قابلاستفاده برای دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد رشتههای مهندسی صنایع، مدیریت و ریاضی کاربردی و علاقهمندان به مباحث تصمیمگیری و تئوریهای مربوط به آن است.